De Partij van de Arbeid heeft het op zich goed begrepen: als het slecht gaat met een partij moet je daar afstand van nemen. Het probleem is echter dat dat niet opgaat als het je eigen partij is.

De afgelopen weken (maanden, jaren?) heeft de PvdA weer uitgebreid gedaan waar het inmiddels goed in is: zelfkritiek. Pronk kritisch over Bos, Bos kritisch over Berman en anonieme prominenten – en daarna over zichzelf. Het is bijna gewoonte geworden. De nieuwste in het rijtje: Sharon Dijksma kritisch over alles. En het domste is ook nog dat ze ook precies die opdracht heeft meegekregen: vertel het land wat de PvdA verkeerd gedaan heeft. Het gedeelte van de boodschap wat positief is en vooruitkijkt gaat – vanzelfsprekend – totaal verloren in de opsomming van falen.

Dat de PvdA een periode van introspectie goed zou kunnen gebruiken is op zich wel waar.  Sinds de electorale afstraffing die de PvdA heeft gekregen ten tijde van Pim Fortuyn heeft de PvdA geen coherente boodschap meer gehad. Wat te doen met de schooluitval? Werkeloosheid? Welke grote problemen ziet de PvdA in onze samenleving, en welke oplossingen draagt zij aan? Het was goed geweest als de PvdA de periode na de afstraffing door de LPF daarvoor had gebruikt. De commissie Vreeman heeft de partij destijds aangeraden een nieuwe boodschap te formuleren maar, zo merkt ook Dijksma op, daar is niets van terecht gekomen. Met name op het gebied van integratie is een grote lacune gevallen. Na de periode van Paars heeft de PvdA veel kritiek gekregen voor hoe zij de integratie hebben laten versloffen. In deze periode heeft met name het CDA grote hervormingen doorgevoerd. De PvdA heeft hier incidenteel antwoord op, maar een grotere visie ontbrak ook toen. Die periode in de oppositie is echter vooral gebruikt als platform om het premierschap te claimen. Van een inhoudelijke herorientatie is geen enkele sprake geweest.Veel van de kritiek die destijds op de PvdA geuit werd door de LPF wordt nu geuit door de PVV. Maar een antwoord van de PvdA is er nog niet.

De PvdA betaalt hier nog steeds de prijs voor. Een paar dappere uitspraken van bewindslieden ten spijt blijft de PvdA zich vooral bezinnen door herhaaldelijk het eigen nest te bevuilen.