In Wit-Rusland heeft Alexander Lukashenka – ook wel ‘de laatste dictator van Europa’ genoemd – aangekondigd dat hij zal optreden tegen het internet. In een persconferentie op 30 december kondigt hij aan dat er gewerkt wordt aan regelgeving die de anonimiteit op het internet moet aanpakken. Iedereen moet verantwoording afleggen voor zijn handelen, en als de wet wordt gebroken dan moet iedereen vervolgd kunnen worden, aldus Lukashenka. Het bericht is terug te vinden in Russischtalige media, maar in het Engels eigenlijk alleen op de website van Charter97.org, een lokale mensenrechtenorganisatie.

Dergelijke redenen om tot censuur over te gaan winnen aan terrein. In westerse landen – inclusief Nederland – wordt ook steeds meer geprobeerd om anonimiteit in te perken en wetsovertreders op te sporen. Op zich geen gekke gedachte. Maar de wetgeving in Wit-Rusland is wel iets anders dan in Nederland. Journalisten, mensenrechtenverdedigers, advocaten en oppositieleden worden daar routinematig getreiterd en opgepakt. Elke vorm van publieke communicatie wordt zorgvuldig door de overheid gecontroleerd, en als nu ook het internet aangepakt wordt blijft er niets over.

Om die reden is het van belang dat we kritisch blijven op argumenten om de privacy verder te beperken, zeker die redenen die zich baseren op handhaving van de wet. Want daar waar de wet onrechtvaardig is, is “handhaving” niets meer dan controle.