Na het mislukken van deze formatieronde is het zoeken naar een stabiel kabinet een grote opgave geworden. Een combinatie van Paars-plus is mogelijk, maar zal veel spanning tussen VVD en de linkse partijen opleveren. Een breed middenkabinet van VVD/CDA/PvdA is ook mogelijk, maar dat zal weer binnen de PvdA zorgen voor het nodige vuurwerk met dissidenten. Beiden kunnen rekenen op een kamermeerderheid, maar zijn toch allerminst stabiel te noemen.
Een dergelijke politieke constellatie vereist een aanpak van een staatsman, die boven zichzelf en de partijen uit kan stijgen, en zich een premier toont van alle Nederlanders door ook de dissidenten te binden. Een persoon die de brug slaat tussen linkse en rechtse politici, en de scheidslijnen tussen partijen kan laten rusten. Zo schreef Wim Kok ooit een proeve van een regeerakkoord die de geboorte inluidde van het destijds vernieuwende Paarse kabinet.
Rutte hoopt dezelfde strategie te gebruiken om ook nu tot een werkbaar kabinet te komen. Desondanks lijken de woorden van Rutte niet gericht op het slaan van bruggen in het landsbelang. De woorden die hij kiest spreken boekdelen: Rechts Nederland zal zijn vingers aflikken bij wat er al op papier stond.
Tot zover het staatsmanschap van Rutte.
Gepubliceerd in NRC Next, 7 september 2010.